Kripto Zəkatı üçün hansı məlumat lazımdır? Məqsəd, qiymət və borc qeydləri

Məsləhətdən bir həftə əvvəl

Cüzdan sayını deyil, iqtisadi hüquqları toplayın

Bir şəxsin eyni BTC-si birjada, şəxsi cüzdanda və wrapped token kimi görünə bilər. Likvid staking-də əsas aktiv və təmsilçi token eyni iqtisadi payın iki izi ola bilər. Bridge əməliyyatında bir tərəfdə kilidlənən aktiv, o biri tərəfdə yeni token yaradılır. Hamısını kor şəkildə toplamaq ikiqat sayma yarada bilər.

Cədvəldə aktivin adı, şəbəkə, miqdar, ünvan və ya hesab, idarə edən şəxs, çıxarış hüququ, kilid, girov və başqa tələblə əlaqə ayrıca yazılmalıdır. Birja balansı üçün müqavilə hüququnu, öz cüzdanı üçün açar nəzarətini qeyd edin. Şəxsi açarı və toxum sözünü məsləhət sənədinə əlavə etməyin.

Borc verilmiş token və ya platformada dondurulmuş tələb üçün geri alma tarixi, qarşı tərəf və mümkün defolt yazılmalıdır. Aktivin mübahisəli və ya əlçatmaz olması onun necə qiymətləndiriləcəyinə aid sualdır; sayt bunu avtomatik sıfır və ya tam dəyər saymır.

Niyyət və zaman xətti

Ticarət üçün alınan tokenlə istifadə üçün saxlanan NFT-ni ayırın

Hər aktiv üçün alış vaxtındakı və indiki məqsədi dürüst qeyd edin: gündəlik ödəniş, qısamüddətli alqı-satqı, uzunmüddətli dəyər saxlama, biznes inventarı, validator fəaliyyəti, idarəetmə və ya şəxsi kolleksiya. Məqsəd dəyişibsə tarix və buna uyğun davranış sübutu əlavə olunmalıdır.

Hijri və Miladi tarixləri yanaşı göstərən xətt qurun: mümkün nisab həddinə çatma, böyük alış və satış, məqsəd dəyişməsi, miras və hədiyyə, staking və kiliddən çıxış. Hawl başlanğıcı və hansı təqvimin istifadə ediləcəyi barədə saytdan hazır cavab götürməyin; seçilən alim və metod bunu müəyyən etməlidir.

AAOIFI-nin rəsmi standart siyahısında Zakah Standard No. 35 yer alır. Siyahının mövcudluğu ümumi metodoloji mənbəni göstərir, lakin Bitcoin, NFT və DeFi payı üçün Azərbaycan oxucusunun şəxsi nəticəsini vermir. Orijinal standart və ixtisaslı şərh lazımdır.

Qiymətin izi

Qiymət mənbəyini sonradan eyni qayda ilə təkrarlamaq mümkün olsun

Qiymətləndirmə saatını və vaxt zonasını yazın. Hər aktiv üçün istifadə edilən birja və ya indeks, ticarət cütü, manat çevirmə məzənnəsi və məlumatın ekran və ya ixrac mənbəyi qeyd edilməlidir. Müxtəlif aktivlərdə yalnız özünüzə sərf edən yüksək və aşağı qiyməti seçmək metod deyil.

Likvid bazarda bir neçə etibarlı mənbə yaxın nəticə verə bilər. Kiçik tokenin son qiyməti isə bir neçə dollarlıq ticarətdən yaranıb, böyük miqdarı satmağa imkan verməyə bilər. Kilidli tokenin bazar qiyməti olsa belə, siz bu gün sata bilmirsiniz. Likvidlik və hüquq məhdudiyyətini fakt kimi verin; endirim qaydasını alim müəyyən etsin.

Stabilkoini adındakı USD səbəbilə kor şəkildə bir dollar saymayın. Emitent, birbaşa geri alma hüququ, depeq, platforma çıxarışı və həmin andakı bazar qiyməti göstərilməlidir. Qiymətləndirmə günü fövqəladə hadisə varsa, rəsmi elan və bir neçə bazar məlumatını saxlayın.

Borc və öhdəlik

Kreditin tam məbləği ilə yaxın ödəniş eyni deyil

Borc cədvəlində kreditor, əsas məbləğ, valyuta, yaranma səbəbi, ödəniş qrafiki, qiymətləndirmə gününə yaxın ödənəcək hissə, girov və əlavə haqq ayrı olmalıdır. Hansı borcun və hansı hissənin Zəkat bazasından çıxılması barədə müxtəlif yanaşmalar ola bilər; sayt öz qaydasını tətbiq etmir.

Marja mövqeyində platformanın göstərdiyi maksimal likvidasiya itkisi mövcud borcla eyni deyil. Gələcəkdə almaq istədiyiniz avadanlıq da hazır hüquqi öhdəlik deyil. Ehtimal, girov və ödənilməli borcu ayrı sütunlarda saxlamaq məsləhətin fakt əsasını yaxşılaşdırır.

IIFA Resolution 237 elektron valyutaların bəzi xüsusiyyətlərini əlavə tədqiqata saxlayır. Buna görə token adından avtomatik təsnifat çıxarmaq əvəzinə hüquq, istifadə və bazar məlumatını təqdim edin. Yekun paketdə aktiv cədvəli, niyyət xətti, qiymət mənbələri, borc qrafiki və cavabsız suallar olsun.

Hökm deyil, təmiz inventar

Zəkat sualını cavablandırmazdan əvvəl aktiv xəritəsini düzəldin

Kriptoaktivlər bir neçə cüzdanda, birjada, staking protokolunda və DeFi mövqeyində bölünəndə eyni iqtisadi dəyər iki dəfə sayıla bilər. Məsələn, əsas aktiv likvid staking-ə verilib, alınan token girov qoyulub və borcla başqa token alınıbsa, cüzdandakı hər sətiri ayrı sərvət kimi toplamaq düzgün inventar yaratmır. Əvvəl əsas aktiv, onu təmsil edən tələb, borc və əlavə mövqe arasında əlaqə qurulur.

İnventar cədvəlində aktivin adı, contract ünvanı, şəbəkə, miqdar, nəzarət ünvanı, saxlayan tərəf, çıxarış məhdudiyyəti və iqtisadi rol yazılır. Eyni ticker müxtəlif müqavilələrdə fərqli aktiv ola bilər. Birjada görünən balansla on-chain tokeni uyğunlaşdırmaq üçün depozit tarixçəsi və TxID istifadə olunur. Şəxsi açar və seed phrase bu cədvələ daxil edilmir.

Mülkiyyət tarixi ilə qiymət tarixini qarışdırmayın

Hansı aktivin nə vaxt əldə edildiyi, hansı müddət hesabının tətbiq oluna biləcəyi və qiymətləndirmənin hansı anda aparıldığı dini metoddan asılı suallardır. Sayt metod seçmir. Lakin məsləhət alınması üçün alınma, satış, staking, kilid və geri alma tarixlərini dəqiq saxlayır. Təxmini “keçən il” qeydi sonradan eyni hesabı təkrarlamağa imkan vermir.

Bir aktiv bir neçə dəfə alınıb-satılıbsa, hər partiyanın tarixçəsi ayrıca lazım ola bilər. Exchange CSV-si, cüzdan əməliyyatı və bank çıxarışı eyni vaxt zonasından istifadə etməyə bilər. Tarixləri UTC və yerli vaxtla qarışdırmadan, istifadə olunan qaydanı qeyd edin. Bu texniki nizam dini nəticəni yaratmır, mübahisəli faktları azaldır.

İstifadə məqsədi sənədlə dəstəklənir

Ticarət üçün saxlanan token, şəbəkə haqqı ödəmək üçün lazım olan kiçik balans, uzunmüddətli investisiya, kolleksiya NFT-si və biznesin aldığı ödəniş eyni məqsəddə olmaya bilər. Yalnız sonradan yazılan niyyət cümləsi zəif sübutdur. Alış qeydi, istifadə tarixçəsi, biznes uçotu və qərar tarixi məqsədin necə formalaşdığını göstərir.

NFT və likvid olmayan token üçün bazar qiyməti tapmaq xüsusilə çətindir. Son elan qiyməti real satış olmaya bilər. Eyni kolleksiyanın satışları xüsusiyyətə görə kəskin fərqlənə bilər. Qiymət tapılmırsa sıfır yazmaq əvəzinə “qiymətləndirmə üsulu seçilməlidir” kimi açıq status saxlanılır və alimlə mühasibə təqdim olunur.

Qiymət mənbəyi təkrarlana bilən olsun

Hər aktiv üçün mənbə, kotirovka valyutası, tarix, saat və bazar seçilir. Nazik bazarda bir platformanın son qiyməti bütün mövqenin satıla bilən dəyəri olmaya bilər. Həcm və slippage ayrıca qeyd olunur. Xarici valyuta ilə qiymət AZN-ə çevrilirsə, məzənnə mənbəyi və vaxtı da saxlanılır.

Staking mükafatı qiymətləndirmə vaxtına qədər claim olunmayıbsa, onun hüquqi və iqtisadi statusu ayrıca soruşulur. Kilidli token, vesting tələbi və borc verilmiş aktiv də eyni cür ayrılır. “Balansda görünür” ifadəsi sərəncam və geri alma imkanını tam izah etmir.

Borc cədvəli yalnız ümumi rəqəm deyil

Borcun əsas məbləği, valyutası, yaranma tarixi, yaxın ödənişi, girovu və əlavə haqqı yazılır. Gələcəkdə yarana biləcək maksimum likvidasiya zərəri hazırkı borcla eyni deyil. Hansı borcun zəkat hesabında necə nəzərə alınacağına dair yanaşmalar fərqli ola bilər; sayt bir yanaşmanı avtomatik tətbiq etmir.

DeFi borcunda cüzdan mövqeyi on-chain görünə bilər, lakin oracle, faiz və likvidasiya həddi dəyişir. Qiymətləndirmə anında borc və girov eyni blok və ya yaxın vaxt üzrə götürülür. Birja marjasında isə platforma hesabatı və çıxarış qaydası saxlanılır. Hər iki halda istifadəçinin real tələb və öhdəliyi izah olunur.

Məsləhət üçün məxfilik qorunan paket hazırlayın

Alim və ya mühasibə tam seed phrase vermədən aktiv növü, miqdar, hüquq, məqsəd, tarix, qiymət və borc cədvəli təqdim edilə bilər. Ünvanın tam açıqlanması zəruri deyilsə, identifikatorun bir hissəsi və sübutun ayrıca təhlükəsiz nümayişi istifadə olunur. Sənədi e-poçtla göndərərkən şəxsi məlumatın həcmi minimum saxlanılır.

Hesabın sonunda “qəti nəticə” xanasından əvvəl açıq suallar siyahısı olmalıdır: müddət hansı tarixdən başlayır, hansı qiymət üsulu qəbul edilir, likvid olmayan aktiv necə qiymətləndirilir, borc hansı həddə çıxılır və şəxsi vəziyyətə hansı yanaşma tətbiq olunur? Bu suallar cavablandırılmadan kalkulyator nəticəsi dini qərar kimi təqdim edilmir.

İş vərəqi

Kripto zəkat inventarı üçün 20 nəzarət nöqtəsi

Nəzarət nöqtələri dini metod seçmir; seçilən metodun tətbiq edə biləcəyi təmiz, təkrarlanan məlumat yaradır.

1. Hər aktivin contract ünvanı, şəbəkə və ticker-i saxta və wrapped versiyadan ayrılıbmı?
2. Birja balansı, cüzdan aktivi və eyni aktivə tələb yaradan token iki dəfə sayılmırmı?
3. Likvid staking tokeni ilə əsas stake arasındakı tələb əlaqəsi xəritələnibmi?
4. DeFi girovu, borc və alınan əlavə aktiv ayrı hüquq və öhdəlik kimi göstərilibmi?
5. Alınma, satış, kilid və geri alma tarixləri eyni vaxt zonası ilə saxlanılıbmı?
6. Ticarət, istifadə, uzunmüddətli saxlama və biznes ödənişi məqsədləri sübutla ayrılıbmı?
7. NFT üçün media və lisenziya hüququ token balansından ayrı təsvir olunurmu?
8. Qiymət mənbəyi, bazar, tarix, saat və kotirovka valyutası qeyd olunubmu?
9. Nazik bazar və böyük mövqe üçün satış dərinliyi və endirim ayrıca göstərilibmi?
10. AZN çevirməsi üçün istifadə olunan məzənnə mənbəyi təkrarlana bilirmi?
11. Claim olunmamış mükafatın hüquqi və iqtisadi statusu ayrıca soruşulubmu?
12. Vesting, lock və withdrawal məhdudiyyətləri qiymətləndirmədən gizlədilmirmi?
13. Borcun əsas məbləği, valyutası, yaxın ödənişi, girovu və əlavə haqqı ayrılıbmı?
14. Maksimum likvidasiya zərəri hazırkı borc kimi səhv yazılmırmı?
15. Müddət və borc çıxılması barədə metod fərqləri açıq sual kimi saxlanılırmı?
16. Seed phrase, private key və lazımsız tam ünvan məsləhət paketindən çıxarılıbmı?
17. Məsləhətçiyə aktiv, hüquq, məqsəd, tarix, qiymət və borc cədvəli birlikdə verilirmi?
18. Qiymət tapılmayan aktiv sıfır yazılmır və ayrıca metod seçimi tələb edirmi?
19. Hesabın son versiyası, dəyişiklik jurnalı və mənbə faylları təhlükəsiz saxlanılırmı?
20. Cavabsız dini və texniki suallar yekun rəqəmdən əvvəl açıq siyahıda görünürmü?

İkiqat sayma testi

Altı mürəkkəb mövqeni iqtisadi hüquqa qaytarın

Likvid staking: əsas stake və təmsilçi token eyni iqtisadi tələbə bağlı ola bilər. İkisini tam məbləğ kimi toplamaq əvəzinə hüquq əlaqəsi, reward və bazar discount-u ayrıca yazılır.

LP token: cüzdandakı LP vahidi hovuzdakı iki və ya daha çox aktivə payı təmsil edir. LP token və hovuz aktivlərini eyni zamanda tam portfel kimi toplamaq təkrara səbəb ola bilər.

Wrapped aktiv: wrapped BTC və ya bridge tokeni əsas aktivə tələbdir. Issuer, custody və redemption riski qeyd olunur; eyni əsas aktiv başqa yerdə ayrıca sizə məxsus deyilsə iki balans eyni sərvət deyil.

DeFi girovu: girov verilən aktiv, alınan borc və borcla alınmış yeni aktiv birlikdə göstərilir. Yalnız aktivləri toplamaq, öhdəliyi gizlətmək düzgün inventar yaratmır.

Birja earn mövqeyi: platforma balansı əvvəlki on-chain aktivin artıq cüzdanda olmadığını göstərə bilər. Aktiv platformaya keçibsə cüzdan çıxışı və daxili tələb birləşdirilir, iki dəfə sayılmır.

Vesting tokeni: claim hüququ, artıq cüzdanda olan token və gələcək şərtli ayırma fərqlidir. Hüququn nə vaxt yarandığı və ləğv şərti alimə təqdim olunur.

Hər mürəkkəb mövqe üçün “əsas iqtisadi dəyər”, “onu təmsil edən qeyd”, “borc və məhdudiyyət” sütunları yaradılır. Sonra seçilən dini metod bu təmiz xəritəyə tətbiq olunur. Sayt metod seçmir, amma eyni hüququ iki dəfə göstərən məlumatı keyfiyyətli hesab etmir.

İllik barışdırmada əvvəlki inventarla fərqlər izah olunur: yeni aktiv, satış, bridge, contract migration, itmiş giriş və qiymətləndirmə üsulu. Səbəbsiz rəqəm dəyişməsi yenidən yoxlanılır.