Altı ölçü ilə müqaviləni açmaq
Spot ticarət, marja və müddətsiz müqavilə niyə eyni deyil
Qiymət qrafiki eyni ola bilər, amma alınan hüquq, yaranan borc və hesablaşma mexanizmi tamam fərqli nəticə verir.

Oxu xəritəsi
Eyni qrafikin arxasındakı müqavilələri ayırın
Spot, marja və perpetual məhsulları təhvil, borc, leverage, maliyyələşdirmə, likvidasiya və sahiblik üzrə müqayisə edən Azərbaycan bələdçisi.
Bir qrafik, üç fərqli müqavilə
Altı ölçünün müqayisə cədvəli
Spot ticarətdə belə yoxlanmalı boşluqlar var
Spot üçün sənədlər
Bir qrafik, üç fərqli müqavilə
Spot ticarət aktivin təhvilini, marja borcla böyüdülən mövqeni, müddətsiz müqavilə isə çox vaxt aktivsiz qiymət hesablaşmasını ifadə etdiyinə görə eyni ekran onları eyniləşdirməməlidir.
İstifadəçi BTC/USDT qrafikini açanda spot, margin və perpetual bölmələrində eyni şamları görə bilər. Vizual oxşarlıq hüquqi oxşarlıq deyil. Spot sifarişdə məqsəd aktiv mübadiləsi ola bilər; marjada borc və təminat əlavə olunur; müddətsiz müqavilədə isə mövqe bağlananda qiymət fərqi hesablanır.
Azərbaycancada “marja” rusca və beynəlxalq maliyyə dilindən gələn alınma sözdür; “perpetual” isə interfeyslərdə çox vaxt ingiliscə qalır. Burada “müddətsiz müqavilə” müəyyən son tarixi olmayan derivativ müqaviləni bildirir. Terminləri tərcümə etmək kifayət deyil, hər birinin pul axını göstərilməlidir.
Bu məqalə məhsula dini nişan qoymur. Altı ölçü üzrə faktları yığır: təhvil, borc, leverage, maliyyələşdirmə, likvidasiya və sahiblik. Bu ölçülərdən hər hansı biri naməlum qalırsa, müqayisə nəticəsi də naməlum saxlanmalı və müqavilə sənədi tələb edilməlidir.
Altı ölçünün müqayisə cədvəli
| Ölçü | Spot | Marja | Müddətsiz müqavilə |
|---|---|---|---|
| Təhvil | Aktiv balansı və çıxarış hüququ gözlənilir. | Aktiv görünə bilər, amma borc və təminatla məhdudlaşır. | Çox vaxt yalnız qiymət nəticəsi hesablanır. |
| Borc | Öz vəsaitində olmaya bilər. | Əsas quruluşun bir hissəsidir. | Formal borc olmadan leverage mümkündür. |
| Leverage | Adətən birə bir mübadilədir. | Borcla mövqe böyüdülür. | Müqavilə təminatı ilə yüksək ola bilər. |
| Maliyyələşdirmə | Adi spotda dövri ödəniş yoxdur. | Borc haqqı və ya faiz yarana bilər. | Long və short tərəflər arasında dövri ödəniş ola bilər. |
| Likvidasiya | Borcsuz spotda məcburi bağlanma adətən yoxdur. | Təminat azalanda məcburi satış mümkündür. | Mark qiyməti təminatı aşındıranda mövqe bağlana bilər. |
| Sahiblik | Çıxarışla güclənən aktiv tələbi vardır. | Borcverənin hüquqları ilə yüklənə bilər. | Əsas aktiv üzərində sahiblik olmaya bilər. |
Altı ölçü müqavilənin adını deyil, nəticəsini müqayisə edir və xüsusən “BTC aldım” cümləsinin aktiv təhvilini, borclu mövqeni, yoxsa qiymət mərcini ifadə etdiyini üzə çıxarır.
Spot ticarətdə belə yoxlanmalı boşluqlar var
Spot etiketi təhlükəsiz və ya dini baxımdan yekun nəticə demək deyil. Sifarişin icra vaxtı, aktivin dərhal çıxarıla bilməsi, platformanın saxlama şərti və alınan tokenin özü ayrıca qiymətləndirilir. Kredit kartı borcu və ya faizli maliyyələşmə istifadə olunursa, ödəniş yolu da təhlilə daxil olur.
Bazar sifarişində qiymət sürüşməsi ola bilər; limit sifarişində isə icra baş verməyə bilər. Bunlar əməliyyat riskləridir və istifadəçiyə açıqlanmalıdır. Predmet, miqdar və hesablaşma qaydası aydın olduqda adi qiymət dəyişkənliyi ilə ciddi müqavilə qeyri-müəyyənliyini eyni saymaq olmaz.
Spot balansın çıxarışa bağlı olması sahiblik məqaləsindəki saxlama sualını geri gətirir. Platforma müəyyən şəbəkəni dayandırırsa və başqa şəbəkə üzrə “wrapped” token təklif edirsə, istifadəçi hansı aktivin, hansı emitentin və ya öhdəlik daşıyan tərəfin, eləcə də hansı körpü riskinin qarşısında olduğunu yenidən yoxlamalıdır.
Komissiya cədvəli də sadə görünməyə bilər. Maker və taker haqqı, tokenlə ödəniş endirimi və minimum sifariş həddi nəticəni dəyişir. Endirim marketinq məlumatıdır; onun olması əməliyyatın dini uyğunluğunu və ya investisiyanın sərfəli olmasını sübut etmir.
Marjada borc və likvidasiya bir-birini gücləndirir
Marja hesabında istifadəçi təminat qoyur və əlavə aktiv və ya pul borc alır. Borcun ödənişi zamanla arta, qiymət düşəndə təminat nisbəti zəifləyə bilər. Platforma mövqeni istifadəçinin planlaşdırdığı vaxtdan əvvəl bağlaya bilər. Buna görə potensial zərər yalnız tokenin enişi ilə ölçülmür.
“Faizsiz marja” ifadəsi də sənədsiz qəbul edilməməlidir. Borc haqqı başqa komissiyaya çevrilə, kampaniya müddəti bitə və ya likvidasiya haqqı ayrıca tutula bilər. Müqavilənin iqtisadi nəticəsi adından üstündür. Borcverən, müddət, haqq və gecikmə maddəsi görünməlidir.
Marjanın ümumi təminat (cross) və ayrılmış təminat (isolated) rejimləri fərqli risklər yaradır. Ümumi təminat (cross) rejimi hesabdakı daha geniş təminatın bir mövqeyi dəstəkləməsinə imkan verir, buna görə zərər başqa aktivlərə yayıla bilər. Ayrılmış təminat (isolated) rejimi riski yalnız həmin mövqe üçün ayrılan təminatla məhdudlaşdırır, lakin yüksək leverage kiçik qiymət hərəkətində belə bu təminatı sürətlə silə bilər.
Dini təhlildə riba, gharar və maysir sualları faktlara bağlanmalıdır. Zamana bağlı borc artımı riba xəttini, mürəkkəb və açıqlanmayan likvidasiya gharar sualını, əsas aktivsiz yüksək leverage davranışı isə maysir riskini gündəmə gətirə bilər. Heç biri yalnız “marja” sözündən avtomatik çıxmır.
Müddətsiz müqavilədə aktiv deyil, hesablaşma mərkəzdədir
Müddətsiz müqavilənin son tarixinin olmaması onu spot etmir; maliyyələşdirmə ödənişi və mark qiyməti mövqeni indeksə yaxın saxlayarkən istifadəçi əsas aktivi heç vaxt təhvil almaya bilər.
Long və short mövqelər arasında dövri funding ödənişi platformanın qaydasına görə istiqamət dəyişə bilər. Bu ödənişin nisbəti sabit deyil və gəlir kimi təqdim ediləndə mənbəyi açıq göstərilməlidir. Ödənişi qarşı tərəf verir, platforma hesablayır və şərtlər vaxtla dəyişə bilər.
Likvidasiya çox vaxt son bazar qiymətinə deyil, mark qiymətinə bağlanır. İstifadəçi qrafikdə müəyyən rəqəm görsə də, təminat hesabı başqa indeks və komissiyalarla işləyə bilər. Sığorta fondu, auto-deleveraging və mənfi balans qaydası müqavilənin itki bölgüsünü dəyişdirir.
IIFA sənədi derivativ platforma üçün konkret nəticə vermir; Islam.az və Valyuta.az materialları yerli müzakirəni göstərən ikinci dərəcəli kontekstdir. Bu mənbələrdən “bütün spot caizdir” və ya “bütün perpetual qadağandır” kimi universal cümlə düzəltmək redaksiya sərhədini pozar.
Yekun qərardan əvvəl alətin struktur yoxlamasında bütün cavabları sənədlə doldurun. Təhvil “xeyr”, leverage “bəli”, funding “bəli”, likvidasiya “bəli” və sahiblik “xeyr” çıxırsa, məhsulu spot adlandırmaq mümkün deyil. Alət hökm vermir, müqavilə fərqlərini görünən edir.
spot, marja və perpetual dosyesini bağlamazdan əvvəl
- Əməliyyat sonunda aktiv təhvil verilir, yoxsa yalnız qiymət fərqi hesablanır?
- Marja borcunun faizi, komissiyası və təminat şərti ayrıca göstərilibmi?
- Leverage və məcburi likvidasiya maksimum itki imkanını necə dəyişir?
- Maliyyələşdirmə ödənişi kimdən kimə, hansı vaxt və nisbətlə keçir?
spot, marja və perpetual üçün uyğun müqayisə alətini açın; sonra görünən müqavilə şərtlərini eyni tarixlə saxlayın.
Əmr ekranından müqaviləyə
Eyni BTC qrafikində üç ayrı pul axını görünə bilər
Spot əmrdə istifadəçi bir aktivi digəri ilə dəyişir və nəticədə alınan aktiv üzrə balans əldə edir. Əsas sual hesablaşmanın nə vaxt tamamlanması, aktivin çıxarıla bilməsi və platformanın hüquqi olaraq nə verdiyidir. “Spot” etiketi bütün hallarda dərhal on-chain təhvil demək deyil; birja daxilində daxili ledger və sonrakı çıxarış mərhələsi ola bilər.
Əmr növü də nəticəni dəyişir. Market order mövcud likvidliyi ardıcıl qiymətlərdən götürə bilər, limit order isə yalnız göstərilən həddə və ya daha yaxşı qiymətə icra olunur. Slippage, maker-taker fee, minimum order və qismən icra eyni əməliyyatın xalis miqdarını dəyişir. Ticarət ekranında son qiymət görünür, lakin sizin orta icra qiymətiniz order history-dən götürülür.
Spot alqıdan sonra aktiv dərhal çıxarıla bilmirsə səbəb araşdırılır: blockchain confirmation, təhlükəsizlik gözləməsi, şəbəkə baxımı, limit və ya uyğunluq yoxlaması. Bu gecikmələrin hər biri fərqli riskdir. Gecikməni əvvəlcədən qəbul etmək qabz və sərəncam barədə dini sualı aradan qaldırmır; faktiki şərt alimə təqdim edilir.
Marjada ikinci müqavilə borcdur
Marja hesabında istifadəçi öz kapitalından əlavə aktiv və ya stablecoin borc alır. Borcun əsas məbləği, hesablanan artım, vaxt vahidi, girov və məcburi bağlanma ayrıca oxunur. Alınan BTC-nin spot bazarda real olması borc müqaviləsinin şərtlərini dəyişmir. Ticarət və maliyyələşmə iki ayrı qat kimi sənədləşdirilir.
Faiz saatlıq hesablanırsa, mövqe bağlansa belə borcun nə vaxt qaytarıldığına qədər artım davam edə bilər. Platforma öz tokeni ilə fee endirimi verirsə, endirim borc artımının hüquqi mahiyyətini avtomatik dəyişdirmir. Gecikmə, auto-borrow və auto-repay funksiyalarının hansı əməliyyatı istifadəçi adından etdiyi yoxlanır.
Likvidasiya həddi yalnız qiymət deyil. Maintenance margin, borc faizi, collateral haircut, mark price və liquidation fee birlikdə işləyə bilər. Platforma mövqeyi hissə-hissə və ya tam bağlaya bilər. Göstərilən “estimated liquidation price” bazar sürətlə dəyişəndə faktiki icranı zəmanət etmir.
Müddətsiz müqavilədə aktivin özü alınmaya bilər
Perpetual kontrakt qiymət dəyişməsinə dair hesablaşma mövqeyidir. İstifadəçi BTC qiymətinə uzun və ya qısa ekspozisiya alır, lakin müqavilə şərtindən asılı olaraq BTC üzərində mülkiyyət və çıxarış hüququ əldə etmir. Bu fərq spot balans ilə perpetual mövqeni eyni portfel sətrində göstərməməyi tələb edir.
Funding rate uzun və qısa mövqelər arasında və ya platforma mexanizmi üzrə dövri ödəniş yarada bilər. Müsbət və mənfi dərəcə kimin kimə ödədiyini dəyişir. Funding tarixi gələcək dərəcəni zəmanət etmir. Mark price və index price hesablaması da ayrıca texniki sənəddən oxunur, çünki likvidasiya son əməliyyat qiyməti ilə baş verməyə bilər.
Cross margin bütün hesab balansını bir neçə mövqe üçün riskə ata bilər; isolated margin isə zərəri ayrılmış məbləğlə məhdudlaşdırmağa çalışır. “Isolated” sözünü zərərin tam zəmanətli həddi kimi qəbul etmək olmaz: fee, sürüşmə və platforma qaydası nəticəyə təsir edə bilər. Mövqe açılmadan əvvəl maksimum itki və əlavə kapital tələbi ssenari ilə yazılır.
Komissiya endirimi müqavilə riskini kiçiltmir
Dəvət kodu və trading fee endirimi yalnız müəyyən xərc sətrinə təsir edə bilər. Spread, slippage, funding, faiz, likvidasiya haqqı və çıxarış xərci ayrı qalır. BN8812 kodu bu saytda yalnız kopyalanır; qeydiyyat keçidi və məhsul çağırışı verilmir. Kodun mümkün faydası spot, marja və perpetual strukturunu qiymətləndirmək üçün səbəb deyil.
Hər əməliyyat üzrə instrument adı, müqavilə tipi, nominal, leverage, girov, fee, funding, icra qiyməti və bağlanma səbəbi saxlanılır. AZN nəticəsi hesablanarkən xarici valyuta çevirmə qaydası qeyd olunur. Bir platformanın PnL rəqəmi bütün xərcləri və yerli pul axınını əhatə etməyə bilər.
Riba, gharar və maysir sualları müxtəlif yerlərə baxır
Marja borcundakı şərtləndirilmiş artım riba baxımından araşdırılır. Müqavilənin mühüm şərtlərinin naməlumluğu və çıxışın qeyri-müəyyənliyi gharar sualı yarada bilər. Məhsulun istifadəsi yalnız qarşı tərəfin zərərinə qısa müddətli mərcə çevrilirsə maysir müzakirəsi ayrıca aparılır. Üç anlayışı “risklidir” sözü ilə əvəz etmək düzgün deyil.
Spot əməliyyatın da avtomatik uyğun olduğu nəticəsi çıxmır; aktivin özü, istifadə məqsədi, təhvil və əlavə şərtlər qalır. Eyni qaydada hər perpetual mövqeni yalnız qiymət adı ilə təsnif etmək kifayət deyil. Alimə təqdim olunan sənəddə platforma marketinqi yox, faktiki pul axını və müqavilə olur.
Termin və sübut
Əməliyyat dosyesində 16 ayrım
- Order və trade
- Order istifadəçinin təlimatıdır; trade isə faktiki icradır. Qismən icra, bir neçə qiymət və ləğv edilmiş qalıq nəticəni dəyişir. Alınan aktiv və fee order formasından deyil, trade history-dən götürülür.
- Son qiymət və orta icra
- Ekrandakı son bazar qiyməti sizin bütün məbləğinizin qiyməti deyil. Market order kitabın bir neçə səviyyəsini götürə bilər; orta icra və slippage son qiymətdən ayrıca hesablanır.
- Maker və taker haqqı
- Limit order həmişə maker, market order həmişə eyni fee demək deyil. Order-in dərhal mövcud likvidliklə qarşılaşıb-qarşılaşmaması və platformanın cari cədvəli faktiki haqqı müəyyən edir.
- Daxili hesablaşma
- Spot balans dərhal dəyişə bilər, lakin on-chain çıxarış sonrakı mərhələdir. Platforma daxilində mülkiyyət, hüquqi tələb və faktiki qabz üçün müqavilə və çıxarış şərti birlikdə oxunur.
- Borrow principal
- Marjada istifadəçinin əlavə aldığı aktiv və ya stablecoin-dir. Öz kapitalı ilə qarışdırılmır; borcun valyutası, məbləği, yaranma vaxtı və geri ödənişi ayrıca ledger-də saxlanılır.
- Saatlıq artım
- Borc artımı mövqe bağlanana, yoxsa faktiki repay əməliyyatına qədər davam edir? Auto-repay, qalıq dust və fee vaxtı dəyişə bilər. Riba sualı üçün formula və vaxt orijinal şəkildə təqdim olunur.
- Collateral haircut
- Girovun bazar dəyərinin hamısının borc təminatı kimi qəbul edilməməsidir. Aktiv və bazar dəyişdikcə haircut margin səviyyəsini dəyişə bilər; nominal girov dəyəri ilə hesabın istifadə etdiyi dəyər ayrılır.
- Maintenance margin
- Mövqenin açıq qalması üçün tələb olunan minimum təhlükəsizlik səviyyəsidir. Faiz, fee və qiymət dəyişdikcə likvidasiya həddi hərəkət edə bilər. “Estimated price” faktiki satış nəticəsinə zəmanət deyil.
- Mark price
- Perpetual mövqedə likvidasiya və PnL üçün istifadə olunan hesab qiymətidir. Index komponenti, smoothing və anormal bazar qaydası texniki sənəddən oxunur; son əməliyyat qiyməti ilə eyniləşdirilmir.
- Funding
- Müddətsiz müqavilədə mövqe saxlayan tərəflər arasında dövri ödənişdir. Müsbət və mənfi dərəcə ödəniş istiqamətini dəyişir. Keçmiş dərəcə gələcək ödəniş və mənfəət vədi deyil.
- Cross margin
- Bir neçə mövqenin eyni girov hovuzundan istifadə etməsidir. Bir mövqenin zərəri başqa aktivlərə yayıla bilər. Maksimum risk yalnız order üçün ayrılmış rəqəm deyil, hesabın qaydasından asılıdır.
- Isolated margin
- Mövqe üçün ayrılmış girovu məhdudlaşdırmağa çalışır, lakin fee, əlavə margin, sürüşmə və platforma qaydası nəticəyə təsir edə bilər. “Isolated” tam və zəmanətli zərər tavanı kimi yazılmır.
- Liquidation engine
- Platformanın mövqeni hissə-hissə və ya tam bağlama, əlavə haqq tutma və insurance fund istifadə qaydasıdır. Sürətli bazarda göstərilən həddlə faktiki icra ayrılır.
- Təhvil
- Spotda alınan aktiv üzərində balans və çıxarış hüququ yarana bilər; perpetual-da çox vaxt yalnız pul hesablaşması var. Eyni BTC qrafiki bu hüquqi fərqi gizlətməməlidir.
- Dini ayrım
- Spot, borc, funding, likvidasiya və istifadə məqsədi ayrı təqdim olunur. Riba, gharar və maysir üçün uyğun faktlar eyni “risk” cümləsində əridilmir.
- AZN barışdırması
- Alış və satış qiyməti, bütün fee-lər, funding, borc artımı, withdrawal və valyuta çevirməsi AZN ilə ayrıca göstərilir. Platforma PnL-si bank hesabına çatan xalis nəticə deyil.
Əməliyyat dəftəri
1000 AZN-lik nümunəni üç müqavilədə barışdırın
Eyni məbləğ və eyni BTC qiymət qrafiki seçilsə də istifadəçinin aldığı hüquq, borc və maksimal zərər dəyişir. Rəqəmlər yalnız müqayisə üçündür; cari bazar qiyməti və ya gəlir vədi deyil.
Spot alışın ilk dəqiqəsi
İstifadəçi 1000 AZN ekvivalentini çevirib BTC alır. Dəftərə faktiki BTC miqdarı, orta icra, ticarət haqqı və qalan balans yazılır. Əgər platforma dərhal daxili balans yaradırsa on-chain təhvil hələ baş verməyə bilər. Çıxarış hüququ, custody şərti və alınan aktivin həqiqətən BTC, yoxsa başqa şəbəkədə təmsil olunan token olması ayrıca yoxlanır.
Spot satışın son dəqiqəsi
Mövqe bağlananda ekrandakı PnL deyil, satışdan alınan xalis aktiv, ticarət haqqı, çevirmə spread-i və bank hesabına çatan AZN əsas götürülür. Order qismən icra olunubsa qalıq BTC ayrıca qalır. “20% qazanc” ifadəsi yalnız başlanğıc və son xalis məbləğ eyni valyuta və eyni xərc bazasında müqayisə edildikdə mənalıdır.
Marja hesabının ikinci müqaviləsi
İstifadəçi 1000 AZN öz vəsaiti ilə yanaşı platformadan stablecoin və ya BTC borc alır. Borcun valyutası, saatlıq artım, auto-borrow, auto-repay və minimum qalıq qaydası açılır. Qiymət lehinə dəyişsə belə borca bağlı əlavə ödəniş ayrıca riba sualı yaradır. Spot aktivin mövcudluğu bu ikinci müqaviləni görünməz etməməlidir.
Marjada qiymət əleyhinə gedəndə
Girov dəyəri enir, borc isə öz valyutasında qalır və artım yığa bilər. Maintenance margin həddinə çatanda platforma mövqeni istifadəçinin seçdiyi vaxtdan əvvəl bağlayır. Təxmini liquidation price sürətli bazarda faktiki icra qiyməti deyil. Zərər hesabında satış sürüşməsi, liquidation haqqı və qalan borc da göstərilir; yalnız qoyulan ilkin kapital tavan kimi qəbul edilmir.
Cross margin yayılması
Bir neçə aktiv eyni girov hovuzundadırsa BTC mövqesinin zərəri başqa tokenlərin avtomatik satılmasına səbəb ola bilər. İstifadəçi hansı balansların collateral sayıldığını, haircut və prioriteti oxuyur. Order ekranında görünən məbləğ hesab üzrə tam risk deyil. Dini və şəxsi risk qiymətləndirməsi mövqeni hesabdan təcrid etmədən aparılmamalıdır.
Perpetual-da alınan şey
İstifadəçi BTC-ni wallet-ə çıxarmaq hüququ deyil, qiymət dəyişikliyinə bağlı hesablaşma mövqeyi əldə edir. Contract size, collateral, mark price, funding və settlement aktivin özündən ayrıdır. “Long BTC” ifadəsi real BTC sahiblik və qabzı sübut etmir. Predmet və təhvil sualı bu hüquqi-iqtisadi quruluşa görə yenidən verilir.
Funding intervalı
Müsbət funding long tərəfdən short tərəfə, mənfi funding əks istiqamətə ödəniş yarada bilər. Dərəcə hər intervalda dəyişdiyi üçün mövqenin ümumi xərci əvvəlcədən sabit deyil. Keçmiş funding gələcək ödənişə zəmanət vermir. Müqavilə təhlilində bu pul axınının səbəbi, qarşı tərəfi və mövqe saxlanmasına şərtləndirilməsi açıq göstərilir.
Mark price və son qiymət
Likvidasiya çox vaxt son trade qiymətindən deyil, index və qayda ilə hesablanan mark price-dan asılıdır. İstifadəçi index komponentlərini, anormal bazar prosedurunu və platformanın qiymət mübahisəsi qaydasını tapır. Qrafikdə bir iynə görünməsə belə mark price həddi keçə bilər. Bu texniki fərq real zərər və müqavilə qeyri-müəyyənliyi üçün vacibdir.
Komissiya endiriminin sərhədi
BN8812 kimi kod mümkün ticarət komissiyasına təsir edə bilər, lakin borc artımını, funding-i, liquidation qaydasını, custody-ni və aktiv qiymətini dəyişmir. Saytda yalnız kod və sahibin bildirdiyi 20%-dək hədd göstərilir; real faiz hesab səviyyəsində yoxlanmalıdır. Kommersiya açıqlaması dini və risk qiymətləndirməsindən ayrı qalır.
Üç nəticəni eyni cədvəldə bağlayın
Son cədvəldə spot üçün alınan aktiv və çıxarış, marja üçün əlavə borc və girov, perpetual üçün isə müqavilə mövqeyi yazılır. Hər sütunda maksimal real zərər, fee, vaxt ödənişi, təhvil və bağlanma səlahiyyəti göstərilir. Etiketlərin yerinə bu hüquqlar müqayisə ediləndə hansı əlavə sualın alimə, hansının hüquqşünasa, hansının isə platformaya verilməsi aydınlaşır.
Baxış və sübut sərhədi
Üç ticarət formasını eyni sübutla ölçməyin
spot, marja və perpetual barədə mexanizm sənədi, İslam maliyyəsi prinsipi və Azərbaycan istifadəçisinin hüquqi-praktik vəziyyəti üç ayrı sübut qatıdır.
| Baxış | Səhifənin yoxlama istiqaməti | Çıxarıla bilməyən nəticə | Tarix və orijinal |
|---|---|---|---|
| Mexanizm və müqavilə sübutu | Spot, marja və müddətsiz müqavilə təhvil, borc, leverage, maliyyələşdirmə, likvidasiya və sahiblik üzrə ayrılır. | Texniki və platforma sənədi dini uyğunluğu, gəliri və yerli əlçatanlığı təsdiqləmir. | Dərc: 2019-11-20; əldə edilib: 2026-08-01 Orijinal mənbə |
| İslam maliyyəsi üzrə baxış | Qabd prinsipi sualı dərinləşdirir; mark price və funding izahı dini nəticə deyil.Qeydiyyatlı baxışlar:AAOIFI Shari’ah Standard No. 18(Possession / Qabd) · International Islamic Fiqh Academy(IIFA-OIC) · Islam.az 編輯問答 | Bu ümumi prinsip və ya institusional mövqedir; konkret məhsul üçün fətva deyil. | Dərc: 2019-11-20; əldə edilib: 2026-08-01 Orijinal mənbə |
| Azərbaycan istifadəçisi üçün sərhəd | Azərbaycan hesabında görünən məhsul, mübahisə yurisdiksiyası və zərərin qorunması ayrıca müqavilə faktıdır. | Qlobal mənbədən daimi yerli icazə, hüquqi müdafiə və ya məhsul mövcudluğu nəticəsi çıxmır. | Dərc: 2025-04-28; əldə edilib: 2026-08-01 Orijinal mənbə |
Əlavə ilkin və institusional mənbələr
Bu keçidlər mexanizm, hüquq, risk və dini qiymətləndirmə sərhədlərini ayrı yoxlamaq üçündür; heç biri ayrıca məhsul təsdiqi və ya fərdi hökm deyil.